Tafels leren voor beelddenkers: visueel oefenen met inzicht

Niet ieder kind leert de tafels om dezelfde manier. Sommige kinderen hebben weinig aan alleen rijtjes sommen herhalen en onthouden. Zij krijgen meer grip op de tafels wanneer ze kunnen zien hoe een keersom is opgebouwd en patronen en verbanden ontdekken. Visueel oefenen kan daarbij helpen. 

Bij Mijn Werkplekje gebruiken we materialen waarmee kinderen niet alleen antwoorden oefenen, maar ook kijken, tekenen, kleuren en zelf ontdekken. Zo werken ze eerst aan begrip en inzicht en vervolgens aan automatiseren van de tafels. Deze aanpak kan prettig zijn kinderen die graag visueel leren en voor kinderen die moeite hebben met het onthouden van losse tafelsommen. 

Waarom visueel oefenen kan helpen bij het leren van tafels

Bij het leren van tafels moeten kinderen uiteindelijk de antwoorden vlot kunnen oproepen. Maar voordat een tafelsom wordt geautomatiseerd, helpt het wanneer een kind begrijpt wat de som betekent. Een som 3 x 4 is dan niet alleen iets om uit het hoofd te leren, maar bijvoorbeeld ook drie groepjes van vier. 

Voor kinderen die graag visueel leren, kan het helpen om zulke structuren letterlijk zichtbaar te maken. Door tafels te tekenen, kleuren, ordenen en op verschillende manieren weer te geven, ontdekken kinderen patronnen en verbanden tussen tafels. Denk bijvoorbeeld aan het verband tussen de tafel van 2, 4 en 8 of aan de vaste patronen die ontstaan in het honderdveld. 

Zo wordt het oefenen minder afhankelijk van alleen uit het hoofd leren. Eerst ontstaat begrip en herkenning; daarna kan gericht worden gewerkt aan het automatiseren van de tafels.

Tafels visueel leren: van begrijpen naar automatiseren

Niet ieder kind heeft hetzelfde hulpmiddel nodig. Het ene kind ontdekt een tafel gemakkelijker door te tekenenen kleuren, terwijl een ander juist behoefte heeft aan een duidelijke structuur of veel herhaling. Daarom kun je verschillende materialen naast elkaar gebruiken. 

1. Patronen ontdekken met de tafelmandala (tafelster)

Met de tafelmandala tekenen kinderen de uitkomsten van een tafel in een cirkel. Zo ontstaand bijzondere patronen. Een tafel wordt daardoor niet alleen een rij sommen, maar iets wat een kind letterlijk kan zien en ontdekken.

2. Zelf tafels zichtbaar maken met de lege tafelkaart

De lege tafelkaart geeft de antwoorden niet vooraf. Kinderen kleuren of markeren de uitkomsten van een tafel zelf in het honderdveld. Hierdoor ontstaan patronen die bij iedere tafel anders zijn. Het kind maakt als het ware zijn eigen tafelkaart. Omdat de kaart een wisbordje is, kan dezelfde oefening steeds opnieuw worden gedaan. 

3. Begrijpen wat een tafelsom betekent met de tafelstrook

Wat betekent 3 x 4 eigenlijk? Met de tafelstrook kan een kind zichtbaar maken dat dit bijvoorbeeld drie groepjes van vier zijn. Dat helpt om de stap te maken van een abstracte som naar een concrete voorstelling. Vooral wanneer een kind de tafels nog niet goed begrijpt, is dit een belangrijke stap voor het automatiseren.

4. Op verschillende manieren oefenenmet de tafelboekjes 1 t/m 10

In de tafelboekjes wordt iedere tafel op verschillende manieren aangeboden. Kinderen werken onder andere met de getallenlijn, het honderdveld, sprongen, tafelcirkels en visuele opdrachten. Daardoor wordt een tafel steeds op precies dezelfde manier herhaald. het kind ziet dezelfde getallen en verhoudingen telkens vanuit een andere invalshoek. Dat helpt bij het opbouwen van begrip en het onthouden van de tafels. 

5. Gericht automatiseren met de flitskaarten

Wanner een kind begrijpt hoe de tafels zijn opgebouwd, wordt het tijd om de antwoorden steeds sneller te leren oproepen. Met de flitskaarten en de stoplichtmethode kun je eenvoudig onderscheid maken tussen sommen die al worden beheerst en sommen die nog extra oefening nodig hebben. Zo hoeft een kind niet telkens alle tafels opnieuw te oefenen, maar kan de aandacht juist naar de moeilijke sommen gaan. 

Een kind hoeft dus niet direct te beginnen met stampen. Je kunt bijvoorbeeld stampen met de tafelmandala of tafelstrook om patronen en hoeveelheden zichtbaar te maken. daarna kan het kind zelf oefenen met de lege tafelkaart en de tafelboekjes. Zijn de tafels eenmaal begrepen? Dan kunnen de flitskaarten worden ingezet om gericht te automatiseren. 

Van inzicht naar zelfvertrouwen

Wanneer een kind begrijpt wat het doet wordt oefenen betekenisvoller. Door tafels zichtbaar en concreter te maken, krijgt een kind meer houvast bij het rekenen. Het doel is uiteindelijk dat een kind de tafels steeds minder hoeft uit te rekenen en de antwoorden steeds sneller herkent. Maar automatiseren begint bij een stevige basis: eerst begrijpen, daarna veel en gevarieerd oefenen.

Door materialen af te wisslen blijft het oefenen bovendien aantrekkelijk. Tekenen, kleuren, schrijven, ontdekken en flitsen zorgen ervoor dat een kind op verschillende manieren met dezelfde tafels bezig is. 

Zo werken we stap voor stap van inzicht naar automatiseren en meer vertrouwen in rekenen. 

Voor wie zijn deze materialen geschikt?

De materialen zijn ontwikkeld voor kinderen die baat hebben bij visuele ondersteuning, structuur en afwisseling tijdens het leren van de tafels. 

Ze kunnen bijvoorbeeld worden ingezet bij:

- kinderen in groep 4, 5 en 6 die de tafels leren of automatiseren​

- kinderen die moeite hebben met het onthouden van losse tafelsommen

- kinderen die graag leren door te zien, tekenen, kleuren en zelf te doen

- leerlingen die meer inzicht nodig hebben voordat ze kunnen automatiseren

- gebruik in het regulier e speciaal basisonderwijs

- extra ondersteuning door leerkrachten, RT-ers en IB-ers of thuis door ouders

Je hoeft een kind dus niet eerst een bepaald 'label' te geven. Merk je dat eindeloos herhalen weinig oplevert? Dan kan een meer visuele en actieve aanpak helpen om de tafels op een andere manier aan te bieden. 

Begin met begrijpen, daarna automatiseren

Ieder kind leert anders. Waar het ene kind tafels gemakkelijk onthoudt door veel te herhalen, heeft een ander kind eerest behoefte aan beelden, patronen en structuur.  Met de tafelmaterialen van Mijn Werkplekje kun je verschillende manieren van leren combineren. Laat een kind ontdekken, tekenen en oefenen en bouw vervolgens stap voor stap naar het automatiseren van de tafels. 

Zo wordt tafels leren geen kwestie van alleen maar stampen, maar van begrijpen, oefenen en uiteindelijk vlot kunnen rekenen. 

👉 Bekijk onze materialen voor tafels leren en ontdek welke manier van oefenen bij jouw leerling of kind past.